,,Racismi" - Fyrirlestur fluttur 21. mars aljlegum barttudegi gegn kynttafordmum.

hugtakinu ,,racismi fekst kynttahyggja sem er s skoun a kynttir hafi lka eiginleika og erum vi a tala um eiginleika eins og greind, hfni og skapferli. g nota oftast kynttafordma yfir hugtaki ,,racismi sem m tleggja sem (neikva) fordma gagnvart flki af rum kynttum. Oft/stundum er ,,racismi tt sem kynttahatur sem er fjandskapur gegnvart flki af rum kyntti sem litinn er lakari ea ri. Afleiing af ,,racisma og bundinn honum rjfanlegum bndum er kynttamisrtti flk ntur ekki hfileika sinna en er meti af stluum hugmyndum um kyntt sinn og situr v ekki vi sama bor og arir. hugtakinu ,,racismi er nefnilega s vitund a rttltanlegt s a mehndla flk me misjfnum htti eftir kyntti. N er skylt a taka fram a mannrttindastofnanir eru farnar a nota hugtaki ,,race ea kynttur gsalppum vegna eirrar hugmyndar(stareyndar) a mannkyni s allt einn kynstofn/kynttur sem a er auvita egar allt kemur til alls. Nskylt ,,racisma er hugtaki ,,xenofba sem er tlendingatti. Hugtaki ,,racismi hefur lka veri nota strra samhengi .e. a segja egar liti er flk me mismunandi augum og /ea a beitt misrtti ekki bara vegna kynttar, heldur einnig uppruna, jernis, litarhttar ea trar. mannrttindasttmlum (t.d. mannrttindasttmla Evrpu) er btt vi kyni, fingarsta, tengsl vi minnihlutahpa, eign ea nokkurn annan status, egar misrtti er banna. refsilggjf er hrlendis og va er btt vi kynhneig. En kyn og kynhneig hafa ekki veri felld undir regnhlfarhugtaki ,,Racisma.

Viauki nmer 12.

slensku stjrnarskrnni hljar mannrttindakvi svo: ,,Allir skulu vera jafnir fyrir lgum og njta mannrttinda n tillits til kynferis, trarbraga, skoana, jernisuppruna, kynttar, litarhttar, efnahags, tternis og stu a ru leyti.

Konur og karlar skulu njta jafns rttar hvvetna.

arna er ekki inni kynhneig.

Af v a hr eru staddir tveir fulltrar komandi Stjrnarskrrnefnd (Arnfrur Gumundsdttir og rn Brur Jnsson) m beina v til eirra a hugleia hvort a vi ttum ekki a taka inn stjrnarskrna vibt nr. 12 vi mannrttindasttmla Evrpu sem bannar fortakslaust mismunun gagnvart lgum af hvaa stu sem er. (mlefnalegri stu sem er: a m t.d. ra konu til a hafa eftirlit me kvennasturtum og tveggja metra mann ef hgt vri a sna fram a starfi krefist tveggja metra manns og menntun og frni og rttindi eru auvita mlefnalegar stur). slendingar drukku kampavni egar essi viauki var samykktur Rm ri 2000 og tk gildi 1. aprl 2005 en aeins helmingur af jum Evrpu hafa stafest hann og ekki sland en g tek eftir v a nju rkin Evrpu eins og Montenegro hafa samykkt samninginn og eru ar me komin lengra en mrg stofnrki Evrpursins eins og sland. a hefur veri fullyrt vi mig a viauki nr. 12 breytti engu vegna kvisins sem er stjrnarskrnni en dmarar vi Mannrttindadmstlinn segja a rangt essi viauki er eitt af aaltkjum hans og tekur af ll tvmli mrgum tilvikum um rtt einstaklinga rkjum sem hafa samykkt viaukann- eykur borgaraleg rttindi eim rkjum, ekki sst hva varar kynjamisrtti sem rfst hr en vri harbanna samkvmt viauka nr. 12.

Kynttafordmar hrlendis!

En er miki um kynttafordma? a fordmar og vintta s rk meal manna eru ekki eiginleikar eins sam, forvitni, umburarlyndi, samrur og samvinna enn rkari eiginleikar fari okkar. Vissulega, en fordmar virast rfast srhverri menningu. stan getur veri tti vi hi ekkta og einnig rf til a auka samheldni hpnum. jrkjum ea jarhpum hreinum brst rasisminn t sem tk ea vintta milli hpa en blnduum samflgum fyrst og fremst sem tk inna hpsins ar sem minnihlutahpar vera auvita undir nema eitthva srstakt komi til.

Svo vi hldum okkur bara vi Evrpu og ar me sland er eru ekki lengur hrein jrki til staar. ll rki Evrpu .m.t. sland eru meira og minna blndu flki af msum uppruna sem jtar mismunandi tr. essum samflgum er v lfsnausyn a kvea niur ,,racisma eigi ar a rfast gott og gfugt mannlf.

Barttan gegn kynttafordmum!

Vi hfum einkum tvenns konar aferir til ess a berjast gegn kynttafordmum ea ,,racisma (og n fer g hratt yfir sgu tmans vegna). a er a mennta flk og first og fremst brnin og a er a hindra misretti me lggjf, almennri lggjf og refsilggjf. Mikilvgt er a brnin lri a ganga a fjlbreytileika umhverfi snu sem vsu og umgangist ar me hvert anna agreiningarlaust. arna held g a gott starf s unni leiksklum landsins og sunnudagasklanmsefni kirkjunnar er til fyrirmyndar. Og g vil einnig nefna nmsgagnastofnun sem hefur unni gott starf essa veru. En a er ekki ng a mennta brnin. a verur a segja eim til sem kenna eim, kennurum. Gallinn vi okkur slendinga er a vi vitum allt um allt og g hef ekki enn hitt slending sem veit ekki allt um allt essum efnum. Og a verur lka a kenna lgreglumnnum, lgfringum og dmurum a ekkja kynttafordma. (essar lgstttir halda alltaf a eim su srfringarnir og a eirra venja s s eina rtta en samanburarrannsknir hafa snt a a lgfringar og dmarar eru oft eins og blindar ms egar kemur a essum efnum (ekkert sur en arir). Ofangreint hefur slenskum stjrnvldum veri rlagt. eim hefur einnig veri rlagt a setja eina lggjf um bann vi mismunun. Eins og n er eru kvi dreif lgum t.a.m. stjrnsslulgum, lgum um rttindi sjklinga, lgum um skyldunm, pstjnustu, tvarpslgum, lgum um persnuvernd, svo helstu dmi su nefnd.

a er mlt me samrmdum blk af tveimur stum: Svo a eir sem eiga a framfylgja lgunum svo sem lgreglumenn, lgfringar og dmarar eigi hgara me a vita af tilvist eirra og tta sig eim annarsvegar og hins vegar a olendur misrttis a a s ljsara fyrir eim - a eir geti leita rttar sns.

Embtti umbosmanns

Eitt atrii vil g nefna anna af fjldamrgum. A komi veri upp embtti umbosmanns sem taki vi og fist vi kvartanir er lta a ,,racisma. Slkar stofnair eru llum rum rkjum Evrpu. Vi hfum umbosmann Alingis er sagt. a er ekki ng. Reynsla a janna er s a slkir umbosmenn virki first essum efnum ef racismi er hfuvifangsefni eirra, ekki aukaverkefni.

Smuleiis a barttunni gegn ,,rasisma veri gert hrra undsir hfi stjrnsslunni.

Birtingarmyndir ,,racisma

En er sta til a hafa hyggjur. J. Hvert sem liti er sr maur rasisma. Tnum upp nokkrar fyrirsagnir fr umlinum misserum: ,,Fair og sonur flja sland vegna kynttareitis

,,Fjlmenni gngu gegn rasisma

,,Maur handtekinn vegna kynttarsar

Mismunun kemur fram msa vegu: Flk starir/a er sngglega bi a ra stuna egar birtist/Fullir slendingar reita afgreislustlki bar/tala ensku af v a hn er dkk/segja: i eru gtisflk.

.Fimm ra dttir konu sem bloggar kvartar yfir v heima a enginn vilji leika vi sig ,,af v a g er brn.

Rannskn Akureyri snir a brn erlendra foreldra eru tvisvar sinnum eins lkleg til ess a vera fyrir einelti en brn innfddra.

8% af innfddum brnum telja sig vera fyrir einelti

12% me einu foreldri erlendu

16% ef bir foreldrar eru af erlendum uppruna

Mir Reykjavk hefur sagt mr fr v a svrt dttir hennar komi oft grtandi heim eftir setningar eins. ,,Hunskastu heim grlan n, ,,svarta merkikerti itt, hva ert a gera hr. Gjarnan sagt egar enginn annar heyrir til.

Sjlfur rakst g bkstaflega konu ELCO sem var ruvsi hrund en g. Vi rkumst saman og g sagi ,,sorry Fkk til baka hreinni og klrri slensku me herslu; ,,fyrirgefu. Skammaist mn, g gti alveg sett mig mn eigin spor (og g er binn a fyrirgefa mr). Hfileiki heilans til a flokka til a einfalda lfi getur komi sr vel en er varhugaverur.

Birtingarmyndir ,,racisma eru margar. Flk af erlendum uppruna fr ekki elilegan framgang vinnu. Flki erlendis fr er frekar sagt upp. (Atvinnuleysi meal Plverja hr er n 20%). Unglingar af erlendu bergi brotnir htta frekar sklum. Flk verur fyrir einelti og mis konar reiti. Fr ekki leigt. Fr ekki bestu borin. Er niurlgt. Allt etta er til. Allt etta hefur flk upplifa. Kvrtunarleiir eru ekki augljsar. Saksknarar nota ekki heimildir lgum. Yfirvld gera lti me leibeiningar virtustu stofnunar Evrpu essum efnum ECRI.

Afleiingin er s a hr rast jflag sem verur samdauna kynttafordmum. ar sem flk af erlendum uppruna br kvenum hverfum, veur fyrir einelti, vinnur rifalegusti strfin. Njar kynslir vaxa upp vi etta sem sjlfsagan hlut og finnst ekkert tiltkuml og a gildir einu hvort a menn vera lgfrpingar, dmarar, stjrnmlamenn ea eitthva anna.

Vi urfum a taka miklu fastar essu svo a etta veri ekki. Hafna mismunun. Byggja rttltt jflag.

Fjldi flks af erlendum uppruna

Lengst af voru hr fir innflytjendur svo sem rum jaarsvum bsetu. En eim hefur fjlga rt.

2004 voru innflytjendur 12.061

2006 16.689

2008 27240

2009 28644 og eru a flestir

Og eru dag 2011 25.693 tluvert fleiri en eir voru 2007 rtt fyrir kreppu.

etta mun vera um 8.1% mannfjldans. Vanmeti sennilega vegna ngra upplsinga um eldri slendinga en essi tala gti tt a a fjrungur til fimmtungur slendinga s tengdur flki erlendis fr nnum fjlskyldubndum ea sjlft me uppruna tlandinu stra.

Heimildir:

Orabk menningarsjs

Tlur Hagstofu

Skrslur ECRI

Rannskn Akureyri 2010. Unni vi Hsklann Akureyri sem hluti af aljlegri rannskn.


minningu 69 mtmlenda!

Evrpa er fjlmenningarsamflag. llum rkjum lfunnar, ar me tali slandi, eru fjlmennir hpar innflytjenda sem fstra menningu upprunalandsins og alagast smtt og smtt menningu heimalandsins.

Hugmyndir um a lkir menningarheimar renni reynslulaust saman tveimur til remur kynslum hafa reyndar ekki gengi upp. rija kynsl innflytjenda hefur ekki tileinka sr ekki ml og menningu upptkulandsins ngilegum mli og heimalndin hafa ekki opna faminn ngu vel. Gett hafa ori til, einkum meal ungra mslima.

jamsak Evrpu er margbrotin og flkin. Hefbundin landamri draga nokkur mrk milli ja en eru alls ekki afmarkandi. Tyrkir lifa skalandi, Serbar Montenegro, Ungverjar Blgaru og fram a endanlega. Hugtaki ein menning eitt rki ekki vi. Fjlmenning er stareynd a menn deili um tunguml, bljur, brkur og krossa. a sumum yki gilegt a flki allt um kring s ekki allt eins litinn ea jti ekki allt smu trna og tali ekki allt eins ra ml og afi og amma eru eir fleiri sem njta fjlbreytninnar og akomnir hafa llum tmum srhverju rki auga menningu ess lands sem hefur teki upp arma sna.

dag 21. mars er einmitt aljlegur barttudagur gegn kynttafordmum og um lei gegn kynttamisrtti. Allsherjaring Sameinuu janna valdi essa dagsetningu minningu 69 mtmlenda sem myrtir voru 21. mars 1960 er eir tku tt frisamlegum mtmlum gegn askilnaarstefnu stjrnvalda Suur-Afrku.

tilefni dagsins boar jmlanefnd jkirkjunnar til hdegismlings safnaarheimili Neskirkju. ar munu Toshiki Toma og undirritaur ra um kynttafordma og slenskt samflag og Magns Erlingsson og Svavar Stefnsson segja fr v hvernig kirkjan nlgast innflytjendur. Allir eru velkomnir. Mlingi hefst kl. 12:00.


21. mars, 2011

slandi ervart plss fyrir nema eina umru einu. a sem ekki er peningaml ea spilling fr engan gaum. mean svelta hin rfustu ml nema s fltur eirra er snst um peninga. etta er auvita skiljanlegt. Flk talar um a sem a hefur ekki. v miur hefur a yfirleitt veri svo me flesta slendinga a eira hafa urft a tala um peninga, nema eir sem tluu um lxussnekkjur. N tlum vi jmlanefnd kirkjunnar a grafa upp ml sem veri hefur umrusvelti. Hva erum vi a gera til ess a sporna vi v illrmda fyrirbri kynttafordmum. Vi veljum til ess dag sem hefur veri tnefndur Aljadagur gegn kynttafordmum 21. mars. Allt um tlun okkar eim degi fer hr eftir:

,,Mnudaginn 21. mars er aljadagur gegn kynttafordmum.
Af v tilefni boar jmlanefnd jkirkjunnar til mlings undir
yfirskriftinni: Hvar erum vi stdd? ar munu Toshiki Toma og Baldur Kristjnsson fjalla um kynttafordma, afleiingar eirra og varnir gegn eim. Toshiki er prestur innflytjenda hr landi, Japani sem br slandi, og hefur lti einna mest til sn taka essu svii af landsmnnum. Hann fjallar srstaklega umn mikilvgi ess a berjast gegn kynttafordmum. Baldur er srfringur ECRI (European Commision against Racism and Intolerance) og mun m.a.fjalla um hva slenskum stjrnvldum hefur veri rlagt essu svii og hva au gtu gert til ess a berjast gegn kynttafordmum og misrtti sem af eim leiir. mun Magns Erlingsson sknarprestur safiri segja fr v sem kirkjan er a gera Vestfjrum til ess a styrkja stu minnihlutahpa og einstaklinga innan ess hps og Svavar Stefnsson sknarprestur Fella- og Hlaskn skra fr v sem au hafa veri a gera til ess a n til innflytjenda. Fundarstjri er Inga Rn lafsdttir Kirkjuingsmaur og fulltri jmlanefnd jkirkjunnar.

Mlingi hefst kl 12 og er safnaarheimili Neskirkju ea torginu eins og a er kalla, llum opi og flk borgar fyrir salinn me v a kaupa spu ea kaffi."


Hvar erum vi stdd?

Eftir viku, mnudaginn 21. mars er aljadagur gegn kynttafordmum. Af v tilefni boar jmlanefnd jkirkjunnar til mlings undir yfirskriftinni: Hvar erum vi stdd? ar munu Toshiki Toma og Baldur Kristjnsson reyna a greina hve miklum mli kynttafordmar dafna hr landi og svara v hva vi erum a gera til ess a berjast gegn eim og hva vi gtum gert. Toshiki er prestur innflytjenda hr landi og s slendingur sem hefur lti einna mest til sn taka essu svii. Baldur er srfringur ECRI (European Commision against Racism and Intolerance) og mun m.a .fjalla um hva slenskum stjrnvldum hrefur veri rlagt essu svii og hva au gtu gert til ess a berjast gegn kynttafordmum og misrtti sem af eim leiir. mun Magns Erlingsson sknarprestur safiri segja fr v sem kirkjan er a gera Vestfjrum til ess a styrkja stu minnihlutahpa og einstaklinga innan ess hps.

Mlingi hefst kl 12 og er safnaarheimili Neskirkju ea torginu eins og a er kalla, llum opi og flk borgar fyrir salinn me v a kaupa spu ea kaffi.


Svartfellingar vilja ESB!

g s a ssur Skarphinsson er Ungverjalandi fundi forystumanna Evrpusambandsins og hitti ar srstaklega utanrkisrherra Svartfjallalands. Svartfellingar skja n eins og vi um aild a Evrpusambandinu og mikil samstaa er meal eirra um a komast ar inn. eir eru nbnir a kljfa sig fr Serbu(2006) og vilja n tryggja sjlfsti sitt og framfararir landinu me v a taka fullan tt samstarfi sjlfstrarkja Evrpu. g var Montenegro um daginn vegum Evrpursins. a var gott a koma ar srstaklega fyrir slending. sland var fyrsta landi sem viurkenndi sjlfsti Montenegro. a glanai yfir andlitum egar g var kynntur komandi fr slandi. haust var g Lithen. a er lka gott a vera slendingur ar. Vi vorum einnig fyrst til a viurkenna sjlfsti eirra. Voru ekki kratar utanrkisrherrar bum tilfellum hr. Alltaf egar eir eru utanrkisruneytinu gerist eitthva athyglisvert. N er ssur ar, hfur og reyndur, vonandi gngum vi ESB hans tma, samfera Montenegro. a yri frbrt.


Uppeldisrof!

a var uppeldisrof nunda ratugnum. httu slendingar endanlega a ala upp njar kynslir. Bir foreldrar voru farnir a vinna ti. Bi kom til sjlfsg og elileg jafnrttisbartta og svo urfti ess smm saman til ess a standa undir flagslegum krfum. runum 1976 til 1996 gjrbreyttust velmegunarvihorfin. Normi var a eiga ga bla, sjnvrp, tlvur, bir stkkuu, sumarhs spruttu upp, hesths bygg. Foreldar dag sem voru a alast upp lust upp sjlf, fengu ekki vggugjf arf kynslanna, sii og sivit ogeru nttrulega eru fr um a skila einu ea neinu til sinna barna. r essum arflausa jarvegi sprettur flk sem telur allt lagi a vera vtisenglar, r essum jarvegi spruttu trsarvkingarnir og r essum jarvegi spretta nverandi stjrnendur Arion banka. etta flk hefur enga tilfinningu fyrir eim sttmla sem batt slendinga saman. a ekkir varla mun rttu og rngu. a hefur ekki lesi slendingasgurnar og Laxness, hva rberg og a heldur a Bjartur Sumarhsum hafi veri hetja.


Borgaryfirvld a standa sig!

Og enn minni g a haldsstjrnin Bretlandi er a skera miklu meira niur en vinstri stjrnin hr. Sast voru eir a skera niur laun og fjlda lgreglumanna. Annars eru borgaryfirvld Reykjavk a standa sig vonum framar. etta flk meirihlutanum, Gnarr og Dagur og Oddn, virkilegt hrs skili fyrir a a leggja a a sameina skla, leikskla og grunnskla og spara allan htt rekstri borgarinnar. Eins og fyrri daginn pa og veina allir og gleyma v a hr var efnahagshrun og peningar eru takmrku aulind. Landsbyggin hefur fari gegnum sameiningu og niurlagningu skla og ekkert a v hi sama s gert ttblinu ar sem almenningssamgngur gera allt dmi auveldara. Ofan kaupi er hreyfing, breyting, j endurskipulagning yfirleitt af hinu ga.


Thor vri skiljanlegur.....

g fr a kkja og g s a g margar bkur Thors. g man hvernig v vkur vi. rtugsaldri var mr umhuga um a upptrekkja bkmenntasmekk ttarinnar og gaf nnum ttingjum bk eftir Thor Vilhlmsson jlum. Oftar en ekki hlt g gjfinni heim me eim orum iggjanda a hn vri betur komin hj mr Thor vri skiljanlegur.

Samt las g r fstar og er ef til vill einbeitingaskorti um a kenna. Og , Grmosinn lifir huga mr, andblr hans settist ar a. a er annig a maur man gngu yfir fi hraun betur en rlt yfir slttan mel. Og ntt rifjai g upp Turnleikhsi. g var sendur me a heim aftur og sofnai t fr v jlantt og san hefur mannrngin vi leikhsi og andyrinu og uppgangan turninn fylgt mr me snum rngu gngum, veggmyndum og lkinda andrmslofti. En g klrai bkina aldrei. N skal hn klru og endurtgfu verkum Thors bei svo g geti gefi nrri kynsl ttmenna gjafir sem gtu tvkka innra rmi heilans og gert hann a notalegri sta til a vera . v a Thor var og er snillingur.

Mr finnst leitt a hafa aldrei kynnst Thor persnulega. Sem blaamaur tk g aldrei vital vi hann. Mr var aldrei tra fyrir neinu ru en plitk meangfumenn bor vi Egil Helgason su um ara gfumenn.


tti bnda, tti vi framtina!

Nokkur r san g reyndi a segja forystumanni slenskum a ekki vri allt sem sndist me a finnskur landbnaur hefi fari illa t t r ESB aild. Ekki var hlusta, menn eru fastir fyrir. etta var eftir samrur sem g tti vi finnskar mannvitsbrekkur. N hefur rstur Haraldsson leitt rk a v sama rkara mli enda lengra um lii. Breytingar finnskum landbnai er breytingar tmans ekkert svipaar v sem hafa ori hr en margskonar evrpsk tfrsla hefur styrkt bygg Finnlandi og fleiri forystumenn bnda ar telja a finnskum landbnai s betur borgi innan ESB en utan.

tti forystu bnda vi ESB er egar llu er botninn hvollft tti vi breytingar, tti vi framtina. ESB ea ekki, dregi verur r tollum og viskiptahindrunum, en innan ESB er lg hersla a styrkja bygg og bsetu dreifblum svum. Bndur eiga auvita a haska sr a a ntmava framleislu sna og ba haginn fyrir ann tma egar tollmrar hrynja eins og mrar Jerk og eir geta flutt framleislu sna hindra t, beint fr bli ef v er a skipta. Bndur veri hrddir, v sj.......

Landbnai stafar ekki htta af ESB. Landbnai slandi stafar fyrst og fremst htta af lgum fr 2003 sem aflttu bendaskyldu jrum. var Guni gstsson landbnaarrherra.


Mlflutningur orgerar og Ragnheiar...

Eins og g upplifi mlflutning orgerar Katrnar og Ragnheiar Elnar ingkvenna telja r a mikil umra hafi fari fram um stagngumrun innan og utan Alingis. Margt gott hafi komi fram umrunni anna sra og n s bara a drfa sig a samykkja mli svo a flk urfi ekki a ba.Alveg er horft fram hj v a niurstaa ttisiuu lrisrki a vera samrmi vi umruna. Umran a leia til niurstu s allt me felldu. etta ekki a vera eins og tkast hefur Alingi a ml eru rdd og rdd og san samykkt n tillits til umrunnar en slku andrmslofti hafa r stllur auvita veri allt of lengi. Rtt er a minna a 13 af 15 umsagnailum um mli mltu gegningslyktunartillgu um a leyfa stagngumrunegar Alingi leitai umsagna: mannrttindasamtk, samtk kvenna, lknar, jkirkjan ea allir(ea nr allir)umsagnarailar sem ekki voru stofnair beinlnis til framgngu essa mls. ll helstu rk mlinu mla gegn samykki ess.Stagngumrun ekkert skylt vi nnur au rri sem barnlausu flki standa til boa okkar frjlslynda samflagi.Niurstaa umrunnar er v miur alveg sklaus. Stagngumrun er sttanleg lausn.

Hvort sem Alingi samykkir eitthva essa veru ea ekki er kominn tmi til a stofna sifrir sem fjalli um au siferilegu mlefni sem fyrir Alingi koma. a er ekki vst a flk sem kosi er Alingi vegna huga atvinnumlum t.d. s frt um a taka erfium siferilegum litaefnum og er g ekkert a vsa srstaklega til esara tilteknu ingkvenna en essi httur er hafur Danmrku. (ar sitja sifringar eins og g).

Grein orgerar:http://www.pressan.is/pressupennar/LesaThorgerdi/segjum-ja-vid-stadgongumaedrun


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband