Mįlflutningur Žorgeršar og Ragnheišar...

Eins og ég upplifi mįlflutning Žorgeršar Katrķnar og Ragnheišar Elķnar žingkvenna žį telja žęr aš mikil umręša hafi fariš fram um stašgöngumęšrun innan og utan Alžingis.  Margt gott hafi komiš fram ķ umręšunni annaš sķšra og nś sé bara aš drķfa sig ķ aš samžykkja mįliš svo aš fólk žurfi ekki aš bķša.   Alveg er horft fram hjį žvķ aš nišurstaša ętti ķ sišušu lżšręšisrķki aš vera ķ samręmi viš umręšuna.  Umręšan į aš leiša til nišurstöšu sé allt meš felldu. Žetta į ekki aš vera eins og tķškast hefur į Alžingi aš mįl eru rędd og rędd og sķšan samžykkt įn tillits til umręšunnar en ķ slķku andrśmslofti hafa žęr stöllur aušvitaš veriš allt of lengi.  Rétt er aš minna į aš 13 af 15 umsagnašilum um mįliš męltu gegn žingsįlyktunartillögu um aš leyfa stašgöngumęšrun žegar Alžingi leitaši umsagna: mannréttindasamtök, samtök kvenna, lęknar, žjóškirkjan eša allir(eša nęr allir) umsagnarašilar sem ekki voru stofnašir beinlķnis til framgöngu žessa mįls.  Öll helstu rök ķ mįlinu męla gegn samžykki žess. Stašgöngumęšrun į ekkert skylt viš önnur žau  śrręši sem barnlausu fólki standa til boša ķ okkar frjįlslynda samfélagi. Nišurstaša umręšunnar er žvķ mišur alveg skżlaus. Stašgöngumęšrun er óįsęttanleg lausn.

Hvort sem Alžingi samžykkir eitthvaš ķ žessa veru eša ekki er kominn tķmi til aš stofna sišfręširįš sem fjalli um žau sišferšilegu mįlefni sem fyrir Alžingi koma. Žaš er ekki vķst aš fólk sem kosiš er į Alžingi vegna įhuga į atvinnumįlum t.d. sé fęrt um aš taka į erfišum sišferšilegum įlitaefnum og er ég žį ekkert aš vķsa sérstaklega til žesara tilteknu žingkvenna en žessi hįttur er hafšur į ķ Danmörku.  (Žar sitja sišfręšingar eins og ég). 

Grein Žorgeršar:http://www.pressan.is/pressupennar/LesaThorgerdi/segjum-ja-vid-stadgongumaedrun


Upp rķs réttlįtara samfélag!

Ekki veršur annaš sagt en aš rķkisstjórn Jóhönnu Siguršardóttur  sé aš standa sig įkaflega vel.  Meš yfirbjóšendur allt um kring er henni aš takast aš leiša žjóšina uppįviš til žeirrar hagsęldar sem žjóšin var bśin aš venja sig į og engin įstęša er til aš ętla annaš en hér rķsi upp réttlįtara samfélag en įšur var oršiš.  Hér er jś aš uppistöšu til stjórn jafnašarmanna studd af fólki sem talar mįli žeirra sem minna mega sķn.  Samfylkingin og Vinstri Gręnir eru, aš skilgreiningu, ekki flokkar žeirra sem hreišraš hafa best um sig heldur flokkar alžżšu.  Žetta eru ekki flokkar sérhagsmuna heldur almannahagsmuna.  Žess vegna mun žessi rķkisstjórn berjast gegn hvers konar misrétti og jafna ašgengi fólks aš hvers konar gęšum.

Rķkisstjórnin og žingmeirihluti sį sem stendur aš baki henni hefur hins vegar žurft aš skera grimmt nišur og hefur žaš bitnaš į nįnast öllum ķ samfélaginu.  Allir kveinka sér.  Allir bregšast viš eins og hér hafi ekkert hrun oršiš.  Sjįlfstęšisflokkurinn fordęmir skattahękkanir og nišurskurš.  Systurflokkur hans ķ Bretlandi, Ķhaldsflokkurinn beitir sér fyrir miklu róttękari nišurskurši og miklu meiri skattahękkunum. Aš mķn viti fer rķkisstjórn Jóhönnu Siguršardóttur eins skynsamlega ķ mįlin og hęgt er viš erfišustu ašstęšur sem nokkur rķkisstjórn hefur glķmt viš.

En stušningsmenn hennar eru ekki nógu brattir. Žeir haga sér eins og lśbarin alžżša allra alda, eru aš drepast śr minnimįttarkennd og sjįlfsefa, jafnvel sjįlfseyšileggingarhvöt.


Njįla lifir į Sögusetrinu!

Viš fengum boš um aš vera višstödd opnun sżningarinnar meš myndum af sögupersónum Njįlu ķ Sögusetrinu į Hvolsvelli.  Žar įtti aš opinbera fyrir okkur hvernig helstu persónur Njįlu hefšu litiš śt.   Žórhildur Jónsdóttir myndlistarkona, dóttur dóttir Sveinbjörns Högnasonar, vęri höfundur myndanna.   Frumkvęšiš vęri  Bjarna Eirķks Siguršssonar sem er einhver allra merkilegasti Sunnlendingur allra tķma, skólastjóri, hestamašur, reyndar marghįttašur frumkvöšull į žvķ sviši, uppstoppunarbśšareigandi og sjarmör og ķ seinni tķma sérfróšur um Njįlu enda bżr hann ķ Fljótshlķšinni.  Hann er eigandi myndanna og mešhöfundur ķ žeim skilningi aš hann lżsti hugmyndum sķnum fyrir listakonunni um žaš hvernig persónur Njįlu hefšu litiš śt ķ lifanda lķfi. Myndirnar eru unnar meš hjįlp tölvutękni  einherskonar grafķsk hönnun.  Meš penna eša pensli dregur listamašur upp drętti į flöt og birtist jafnóšum į tölvuskermi žar sem hęgt er aš vinna įfram meš efniš.

Žaš er kominn alveg nżr mašur žarna ķ Njįlusafniš, Siguršur Hróarsson bókmenntafręšingur, eitt sinn leikhśsstjóri ķ Borgarleikhśsinu ef mér skjöplast ekki.  Siguršur viršist falla alveg aš landslagi žarna, stingur ekki į nokkurn hįtt ķ stśf viš annaš sem sem er ķ žessu merka safni, fróšur vel um hina fornu sögu, frįsagnargóšur og įhugasamur.  Hann leišbeindi okkur hjónum um sżninguna sem er hin forvitnilegasta.

Žaš er žannig aš mér finnst upphaf Njįlu lang skemmtilegast og merkilegast.  Risiš er žegar Gunnar Hįmundarson  fer dulbśinn vestur ķ Dali til žess aš blekkja žį hįlfbręšur Höskuld og Hrśt og lišsinna žar meš Unni Maršardóttur fręndkonu sinni.  Žetta er aušvitaš skemmtilegasti og merkasti hluti sögunnar žvķ žarna koma Dalamenn viš sögu. Enda er žaš svo  aš žeir eru lang myndarlegastir į sżningunni Höskuldur og Hrśtur įsamt meš Dalakonunni Hallgerši Höskuldsdóttur.  Aš vķsu er Gunnar firna flottur, en hann var lķka ašalhetjan, ljóshęršur, fagureygšur, sviphreinn og myndarlegur , minnir žannig į ķrsk ęttaša Dalamennina,  en alls ólķkur öllum öšrum Rangęingum žess tķma og til žessa dags.

Ekki var ég alveg įnęgšur meš alla. Mér fannst Njįll lķta śt eins og venjulegur Sunnlendingur, bręšur Gunnars frekar įlappalegir svo og Njįlssynir nema žį Skarphéšinn. Ég sį tvęr myndir af honum. Į Hópmynd žar sem hann er nokkuš lķkur sjįlfum sér en sķšur į hinni myndinni žar sem hann er ekki nógu sköruglega flottljótur.  Og žar er ég kominn aš kjarna mįlsins:  Öll höfum viš ķ huga okkar nokkuš fastmótašar śtgįfur af žvķ Njįlufólki sem hefur lifaš meš okkur öll žessi įr og nś er ég aš tala um okkur reynsluboltana sem komnir eru af barnsaldri. Žannig eru Njįlurnar jafn margar og viš sem höfum  tekiš įstfóstri viš söguna.  Žessi sżning breytir engu um žaš en gaman er aš sjį hvernig ašrir, ķ žessu tilviki žau Bjarni Eirķkur og listakonan Žórhildur Jónsdóttir hafa séš žetta fyrir sér.

Ef eitthvaš er finnst mér konurnar of frķšar til dęmis Žorgeršur Žrįinsdóttir og Unnur Maršardóttir. Ef eitthvaš er aš marka nżjustu vķsindakenningar um aš konur verši ,,frķšari“ meš hverri kynslóš ęttu nślifandi dömur aš vera ennžį fallegri en žęr žó eru mišaš viš fegurš žessara fornaaldarkvenna.  Nema Bergžóra sé formóširin en hśn er höfš forljót og žaš er ég alls ekki sįttur viš.

Ég skošaši alls yfir žrjįtķu myndir og vil hrósa listkonunni fyrir listaverkin og henni og Bjarna Eirķki fyrir tiltękiš.  Sumar myndirnar eru žegar farnar aš hafa įhrif į hugmynd mķna um sögupersónur.  Žeir sem vilja aš heimsmynd žeirra verši fyrir įhrifum ęttu aš bregša sér į sżninguna en žeir sem vilja lifa viš óbreytta hugmynd sķna um heiminn ęttu aš halda sig heima.

Njįla ķ mįli og myndum. Myndlistarsżning ķ Gallerķ Ormi ķ Sögusetrinu į Hvolsvelli

Myndverk Žórhildar Jónsdóttur af persónum ķ Njįlssögu

Sżningin er opin fram ķ mišjan aprķl og er opin į opnunartķma  setursins

Ókeypis ašgangur

Baldur Kristjįnsson


Hvernig gat annaš eins gerst?

Kirkjan žarf aš taka į sinni ljótu fortķš. Hśn žarf aš spyrja sig aš žvķ hvernig į žvķ standi aš mašur eins og Ólafur Skślason- og žį gengur mašur śt frį žvķ aš įsakanir gegn honum séu ķ meginatrišum réttar- gat oršiš biskup, ekki bara biskup heldur rašaši hann į sig öllum embęttum innan kirkjunnar, vķgslubiskups, prófasts, formanns Prestafélags Ķslands? Hann var vinsęlasti prestur ķ Reykajvķk, eftirlęti hinnar nżju borgarastéttar. Hvaš segir žetta um kirkjuna okkar og um žjóšfélagiš.  Žetta er į įrunum 1970-1990.  Og hefur eitthvaš breyst?

Žagnarskyldan og heilög almenn skynsemi!

Žagnarskyldan felur ķ sér  glęp sé henni fylgt įn skilyrša.  Skjólstęšingur kvešur prest sinn meš žeim oršum aš hann ętli aš fara og misnota barniš hans. Samkvęmt ķtrustu tślkun į žagnarskyldu mį prestur ekki bregšast viš žį er hann aš misnota trśnaš.  Skjólstęšingur segir presti sķnum ķ sįlgęsluvištali aš hann ętli aš śt į leikskóla og sprengja hann ķ loft upp.  Allir sjį žann glęp aš sitja hjį og žegja. Vitaskuld er žagnarskyldan  heilög en ekkert ķ veröldinni er įn undantekninga.  Almenn skynsemi er hins vegar öllu öšru ęšri. Almenn skynsemi er heilög.  Aš auki hefur löggjafinn tekiš žaš ómak af prestum , sįlfręšingum og öšrum aš žurfa aš nota skynsemi sķna žegar kemur aš nķšingsskap gagnvart börnum. Bęši prestum og skjólstęšingum žeirra mį ljóst vera aš lög tryggja aš frį slķku veršur sagt.


Prestar: Vel menntaš fagfólk į ferš!

Žaš er kannski rétt aš ķtreka aš prestar į Ķslandi eru vel menntaš fagfólk.  Gušfręšinįm er fimm įr og flestir prestar sękja sér žar aš auki framhaldsmenntun ķ annašhvort sįlgęslu, almennri gušfręši, sišfręši, félagsfręši eša tengdum greinum.  Ķ hópnum eru doktorar og magisterar.  Prestar eru upp til hópa vammausir sómamenn, konur og karlar sem hefšu getaš haslaš sér völl į mörgum svišum samfélagsins.  Yfirleitt er žaš žörfin aš lįta gott af sér leiša sem hefur leitt žį ķ prestsskap (vegna kjörfyrirkomulags er einn og einn sem hefur veriš valinn vegna śtlits en yfirleitt eru žeir valdi vegna mannkosta).  Aš öllu samanlögšu mį segja aš preststéttin į Ķslandi sé ķ hópi žeirra stétta sem hafi hvaš bestu og fjölbreyttustu menntun.

 Prestar er yfirleitt fjölskyldufólk.  Žaš męšir oft mikiš į heimili žeirra og mökum, fjölskyldu.  Vinnuįlagiš er mest žegar börn og maki eru ķ frķi frį skóla og vinnu.  Žetta eru aš mķnu viti ein skżringin į žvķ aš skilnašir eru jafn algengir mešal presta og annarra žrįtt fyrir žaš aš prestar ęttu aš vera sérfęšingar ķ žvķ hvernig byggja eigi upp gott hjónaband, einkum ef tekiš er miš af góšumm hjónabandsręšum žeirra.

Inn kirkjunnar starfar mikiš af įgętu fólki.  Ķ kirkjuhśsinu ķ Reykajvķk  eru milli 30 og 40 fyrirvinnur fjölskyldna  u.ž.b. 20 konur og 15 karlar. Allt valinkunnugt sómafólk.  Ķ hveri sókn er žaš fólk meš hjartaš į réttum staš sem vinnur fyrir kirkjuna, sumir fyrir einhver laun, flestir sem sjįlfbošališar og sjį žar meš um aš įvallt er til reišu stašur til jaršafara, skķrna, giftinga, įvallt opinn stašur sem hęgt er aš leita til. Ķ mķnu litla umdęmi hefur kirkjan į sķšasta įri stutt milli 20 og 30 fjölskyldur sem féllu ekki undir hjįlparskilmįla sveitarfélaga eša rķkis.

Eins og allar stofnanir žessar žjóšfélags, jį eins og žjóšfélagiš allt, fór kirkjan bratt inn ķ nśtķšina.  Žaš mį segja aš nśtiminn hafi komiš hratt inn ķ stašnaš ķslenskt samfélag.  En kirkjan hefur brugšist hratt viš og sett sér skżlausar og skżrar reglur į żmsum svišum. Stjórnssżslu hennar er žó įfįtt ķ żmsu en žaš stendur til bóta.  Hópur af vel menntušu og hugsandi fólki var kosinn į kirkjužing ķ vor og žess munu sjįst merki strax ķ haust.  Kirkjan hefur og mun ķ framtķšinni taka sjįlfa sig alvarlega.  Og aš lokum er rétt aš taka fram aš kirkjan er ekki prestakirkja.  Į alžingi kirkjunnar, Kirkjužingi, eru leikmenn, žeir sem ekki eru prestar ķ meirihluta.


Af landlausu Roma fólki!

Undanfariš hafa Frakkar og fleiri žjóšir stašiš ķ žvķ aš vķsa Roma fólki (sķgaunum) śr landi, yfirleitt til Rśmenķu. Margir koma til baka žar sem fólk getur sem betur fer flutt sig til og frį um Evrópu įn afskipta yfirvalda.

Tugžśsundir sķgauna (Roma) bśa ķ Evrópu įn žess aš eiga lögheimili ķ nokkru tilteknu rķki.  Žeir hafa engin fęšingarvottorš, engin vegabréf og žeim er oft neitaš um grundvallarréttindi eins og menntun, heilsugęslu og kosningarétt svo ekki sé talaš um félagslega ašstoš.

Vandamįliš er verst į Balkanskaganum žar sem mikil umskipun hefur įtt sér staš ķ sambandi viš borgararétt ķ kjölfar strķšsįtakanna į tķunda įratug sķšustu aldar.  Tugžśsundir fyrrum ķbśa hafa žar veriš afmįšair af skrįm bęši ķ Slóvenķu en einnig ķ Serbķu og Króatķu.

Fjöldamargir Roma frį Kosovo voru neyddir til aš flżja og öll skjöl um tilveru žeirra glötušust. Žeir eru žvķ tugžśsundum saman landlaust fólk og žeim er miskunnarlasut vķsaš til og frį og oft į tķšum mešhöndlašir eins og skepnur eins og viš segjum.

Roma fólkiš hefur veriš į ferš um Evrópu miklu lengur en flest žeu žjóšrķki sem žar eru uršu til.  Vitaskuld hefur hvelft žeirra runniš inn ķ žjóširnar, samlagast. En ekki allir.  Žaš er ķ ešli žeirra aš taka sig upp. Žeir eru ekki börn neins sérstaks žjóšrķkis.  Žeir eru Roma og skiptast sem slķkir ķ ótal kvķslir.  Žeir falla ekki inn ķ kerfin, eru utan žeirra.  žeir eru mikiš fjölskyldufólk, elska žaš aš dansa og vera til. Kunna ekki į klukku.

Śt af žessum eiginleikum er žeim mismunaš.  Hiš reglubundna žjóšrķki getur ekki sętt sig viš svona afbrigši.  Žeir eru gjarnan fyrirlitnir og lķtilsvirtir bęši af almenningi og stjórnvöldum.  Fólki viršist ekki eiginlegt aš sjį heiminn śt frį bęjardyrum annarra.

Undirritašur hefur skošaš ašstęšur Roma fólks vķša ķ Evrópu.  Žęr eru hreint śt sagt hörmulegar.


Žraslišiš ķ Vantrś!

Mikiš rosalegt raus er inn į Vantrś.is.  Aš lesa sķšuna er eins og aš koma inn ķ menningarkima sem mešlimir hafa ekki hlustaš į nema hvorn annan ķ įratugi.  Félagsfręšilega minnir žetta į stśpid sértśarsöfnuš sem gęti einn góšan vešurdag tekiš upp į žvķ aš elta žrasiš į sér til stjarnanna.  Žeir liggja yfir skrifum presta žrasa yfir žvķ sem žeir rita of viršast hafa lélegan lesskilning og alls engan hśmor, alls ekkert vitsmunalegt svigrśm sem er eitt af einkennum menntašs fólks og forsenda žess aš rökręša skili einhverju sé a.m.k. rökręšunnar virši.  Žarna greiniršu milli menntašrar manneskju og oflįtungs  sem heldur aš hann hafi fundiš sannleikann og hangir į honum eins og hundur į spķtu eša marhnśtur įhandlegg.  Vissulega alhęfi ég en alhęfingin er bundin viš žį sem móta Vantrśarsķšuna  og elta skrif um kirkju og presta eins og geltandi hvolpar. 

Nś er ekkert aš Vantrś eša gušleysi.  Christopher Hitchens er til dęmis einn af mķnum uppįhaldshöfundum, rökvķs og skemmtilega kaldhęšinn (į sķšu Vantrśar er fjallaš um hann eins og sértśarsöfnušir fjalla um trśarleištoga sķna.  Hann er t.d. veikur nśna) enda mašurinn žroskašur og vitur.  Ég efast um aš hann yrši hrifinn af žvķ aš vera idol svona gerilesneyddrar klķku sem bżr ekki yfir neinum af ešliskostum hans.


Kirkjan og žagnarskyldan!

Žaš er engin vafi į žvķ aš kirkjan vill og telur aš prestar og ašrir innan hennar eigi aš hlķta landslögum ž.m.t. vitaskuld barnaverndarlögum.  Ķ reglugerš um mešferš kynferšisafbrota innan kirkjunnar segir žannig m.a.

2. gr. Ef meint kynferšisbrot varšar barn, skal talsmašur eša sį sem hefur vitneskju um ętlaš kynferšisbrot, gegna skilyršislausri tilkynningaskyldu til hlutašeigandi barnaverndarnefndar sbr. 16. og 17. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

Hitt er ennfremur ljóst aš presta greinir į um žaš hvort aš tilvķsun ķ žį skyldu eigi aš  vera ķ sišareglum.  Sumir ganga meira aš segja žaš langt aš halda žvķ fram aš engar mannanna kvašir geti bundiš prest.  Hann sé bundinn žagnaskyldu um allt žaš sem hann upplifi frį skjólstęšingi sķnum  og eigi žaš meš öšrum oršum ašeins viš eigin samvisku hvort hann segi frį vitneskju sinni.  Žeir hinir sömu benda į aš žetta sé grundvöllur starfs sįlusorgara. Ella sé žaš marklaust.

 Žessa žversögn ķ starfi sįlusorgara sjį reyndar allir sem nenna aš hugsa mįliš.

Um žetta skapast flóknar og miklar umręšur ekki bara hjį prestum heldur lķka lęknum, sįlfręšingum og jafnvel lögfręšinum hvaš varšar trśnaš viš skjólstęšing sinn.

Flestir, langflestir prestar sjį žó ekki vandamįliš og myndu aldrei brjóta barnaverndarlög né önnur lög.  Menn geta leikiš sér aš žvķ aš bśa til dęmi žar sem samviskan og löghlżšnin gętu stangast į en ķ veruleikanum eru leišir til žess aš samręma žetta tvennt.

Hvorki kirkjan, né mikill meirihluti presta, telur sig hafna yfir lög ķ neinum skilningi. Leišinlegt er aš sjį  žessa sķbylju  aš Prestar.......telji hitt eša žetta..žegar ašeins er hugsnalega um lķtinn minnihluta aš ręša. Ég ętti kannski aš taka Vantrś/Smuguna og ašra ķ tķma ķ žvķ hvernig eigi aš foršast alhęfingar žvķ aš alhęfingar leiša til žess aš saklaust fólk er haft fyrir rangri sök og kallast rasismi žegar um fólk eša žjóšarbrot er aš ręša.

Žaš mį segja aš žaš sé tķzka ķ fjölheimum aš ętla prestum allt illt og ég get sagt ykkur aš žaš fer örugglega ķ sįlartetriš į mörgum klerkum sem telja sig vera aš gera góš-verk alla daga.

Žaš er aš verša jafn erfitt aš vera prestur og eins og žaš  var aš vera framsóknarmašur į mešan menn voru žaš.


Kirkjan: Öll leynd af hinu illa!

Séra Gunnar Matthķasson formašur fagrįšs kirkjunnar um mešferš kynferšisbrotamįla tekur hlutverk sitt alvarlega svo sem fagrįšiš allt.  Žess vegna į hann aš gefa upp fjölda kynferšisbrotamįla sem rįšiš hefur fjallaš um, afdrif žeirra og hvaša sviši kirkjustarfs viškomandi starfaši. Ef žetta er ekki hęgt veršur aš rekja žau rök ansi vel.  Öll leynd er af hinu illa sérstakega į žessu sviši.  Ég held aš kirkjan sé aš vinna vel į žessu sviši.  Hśn veršur aš lįta žaš koma fram.  Umburšarlyndi ķ hennar garš er yfirleitt lķtiš og alls ekki neitt žegar kemur aš kynferšisbrotamįlum. Žannig į žaš lķka aš vera.


« Fyrri sķša | Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband